İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE AYDIN TARIMINA KISA BAKIŞ

Değerli Okur.

Son yıllarda “İklim Değişikliği” veya “Küresel Isınma” adı ile mevsim geçişlerinde oluşan aşırılıklar ve bunları önleyebilme çabaları ciddi olarak konuşulmakta, gelecekte yaşanabilecek ciddi olumsuzlukları önleme adına çalışmalar yapılmaktadır.
Gezegenimizin atmosferi tıpkı bir sera gibi çalışır. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının neredeyse yarıya yakını yeryüzünden yansır. Atmosferimiz, sera gazı olarak da nitelendirilen karbondioksit, metan, su buharı, ozon, azot oksit vb. gazlar sayesinde yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının bir kısmını tekrar yeryüzüne gönderir. Bir battaniye işlevi gören sera gazları sayesinde yeryüzündeki ortalama sıcaklık, insanlar, hayvanlar ve bitkilerin hayatını sürdürmesine imkân verecek bir ısı düzeyini, 15°C’yi yakalar. Sera gazları olmasaydı, yeryüzünün ortalama sıcaklığı -18°C civarında olurdu. Sera gazlarının bu doğal etkisi “sera gazı etkisi” olarak adlandırılır.(1)

İklim değişikliği biyolojik çeşitliliğe karşı en ciddi tehdittir. Sıcaklıklardaki bırakın 1,5, 2 derecelik artışı 0,5 derecelik artışlar bile bitki ve hayvan türlerinin yaklaşık %20-30’unun yok olmasına neden olabilir. Dünya nüfusunun yaklaşık %60’ı için, gerekli olan ilaçlar bitkilerden elde edilmektedir.

Geçtiğimiz günlerde sadece ilimizde değil bütün Türkiye’de mevsim normalleri üzerinde seyreden sıcaklıklardan dolayı tarımsal üretimde meydana gelebilecek kayıplar ve bu kayıpların en azından maddi olarak telafileri gündeme gelmekte, çeşitli çözüm önerileri dillendirilmektedir. Özellikle narenciye ve zeytin zarar gören ürünlerin başında gelmektedir.
Aydın; İncir, Zeytin ve Kestane üretiminde Türkiye birincisidir. Şu anda Narenciyede 20-22 bin dekar arazinin zarar gördüğü ve açıklamalara göre 60 milyon TL civarında bir zarar olduğu tespit edilmiş. Net rakamlar incelemeler tamamlanınca ortaya çıkar. Zeytinde zarar tespiti yapılmamakla birlikte önemli bir rekolte kaybı olabileceği geçen hafta yapılan Efeler Ziraat Odası Meclis toplantısında dillendirildi. Diğer ürünlerde ne olduğu konusu ortada duruyor!

Aydın 2019 yılında 26 milyon 870bin 644 kilogram (kg) zeytin, 127 bin 572 kg zeytinyağı, 174 bin 110 kg taze portakal, 664 bin 719 kg taze mandarin ihraç etmiş bir il. Bu yıl bırakalım ihracatı bu ürünlerde yiyecek kadar üretim olacak mı orası meçhul! İncir ve kestane ile diğer bitkisel üretimin nasıl etkilendiğini bilmiyoruz. Eğer araştırılırsa bazı sonuçlara ulaşmak mümkün olacaktır diyelim.

Ekonomik dengesizlikler ekonomik kriz ile, siyasi dengesizlikler siyasi kriz ile çözülür derler. İklim dengesizliği ortaya çıktığında “İklim Krizi” ile mi çözülecek? Yazdığımız ilk iki dengesizliği yola koyabilecek mekanizmaları insanlık kurmuş! İklim dengesizliği dediğimiz ve “Küresel İklim Değişikliğine” bağlı dengesizlik nasıl çözülecek? Aşırı sıcaklıklar üç, dört değil 10 gün sürse arkasından da taş gibi dolu yağsa ki Yozgat ilimizde oldu ne yapılacak? Böylesi normal dışı hava şartları daha öncede yaşandı. Ancak sorun olan normal dışı hava şartlarının olması değil bunların sıkça yaşanır olmasıdır. Bu üretim deseninin etkilediği gibi, biyolojik çeşitliliğe de önemli zararlar vermektedir.

İklim değişikliği mevzusuna Aydın iline münhasır bazı değişkenleri ele almadan yaklaştık. Bir de onları hesaba katarsak ciddi bir tarım potansiyeli olan ilimizi nasıl bu etkenlerden koruyacağız. İklim değişikliğinden kaynaklanan dengesizliklerin ekonomik sonuçlarına girmedik bile.
Hülasa yaşadığımız mevsim şartlarındaki normal olmayan değişiklikler önemlidir ve ciddiyet ile ele alınmayı gerektirir her yönü ile.

SON SÖZ: Onmadık yılın yağmuru harman vakti yağar. (Türk Atasözü) (1)https://www.wwf.org.tr/ne_yapiyoruz/iklim_degisikligi_ve_enerji/iklim_degisikligi/