Vejeteryenlik İle Veganlık Arası Hayat

Değerli okur,

Vejetaryenlik, bitkisel kaynaklı besinlerin ağırlıklı olarak tüketilmesini içeren bir beslenme tarzıdır. Vejetaryen bireyler bitkisel besinleri tüketirken et, kümes hayvanları, balık, yumurta, süt, peynir, yoğurt gibi hayvansal besinleri az miktarda tüketirler veya hiç tüketmezler.

Vegan beslenme, hayvansal kaynaklı ürünlerin tüketilmediği bir beslenme biçimidir. Vegan beslenme faydaları ne kadar fazla olsa da vegan beslenen kişilerin besinlerini bitkisel kaynaklardan elde etmesi bazı besin öğelerinin yetersiz alımına neden olabilir!

Veganlık; geçmişi biraz daha geride olması ile birlikte 1979 yılında The Vegan Society tarafından şu şekilde tanımlanmış: Veganlık hayvanların gıda, giyim ya da başka amaçlarla maruz kaldıkları sömürü ve zulmün her türlüsünden -uygulanabilir olan en mümkün mertebede- kaçınan ve buna ek olarak insanların, hayvanların ve çevrenin yararına, hayvan kullanımı içermeyen alternatiflerin geliştirilmesini ve kullanımını destekleyen felsefe ve yaşam biçimidir. Beslenme söz konusu olduğunda, hayvanlardan tamamen veya kısmi olarak elde edilen ürünlerin reddedilmesini ifade eder.”

İşin aslı veganlıkla vejeteyenlik arasında fark olup olmadığını fazla bilmediğimi itiraf edeyim. Fakat epey bariz farklılıklar olduğunu vegan biri ile tanışınca öğrendim.

Esas olan bizim insan olarak hayvansal mamullere yani proteine ihtiyaç duymamız. İnsan hücreleri yenilenmek için hayvansal ürünlerdeki amino asitlere ihtiyaç duyar. Bitkilerde amino asitler vardır da almak zorunda olduğumuz amino asitlerin tamamı et, süt, yumurta, balık, tavuk gibi hayvansal ürünlerde var.

Malumunuz memlekette anaç inekler kesime gidince uzun süre yerinde sayan karkas et fiyatları uçuşa geçti. Kıyma kasapta 250 TL. Kuşabaşı, antrikot, pirzola onlara sıra gelmez. Kasabınıza uğrayabilirseniz bir sorun fiyatları ne demek istediğimi daha iyi anlarsınız. Yumurta, peynir, süt, tavuk liste uzar gider.

Bizim Aydın’da vegan tarzı yemek konusunda bir sıkıntı çekeceğimizi zannetmiyoruz. Bununla birlikte elzem amino asitlerin hepsi hayvansal ürünlerde bulunurken bitkisel ürünlerde bunlar parça parça bulunması ve oldukça disiplinli bir beslenme programı ile bu açığı kapatmanız belki mümkün olması! Yani vegan olmak veya vejeteryen beslenme tercihinde bulunursanız, beyin ile birlikte sinir sistemi ve bütün hücreleri besleyen amino asitleri tamamen alabilmek için çok hassas ve düzenli takip etmeniz gereken bir listeyi yapmak bile epeyce zeka gerektiren bir iş olarak gözüküyor.

Kırmızı et hakkında, büyükbaş hayvanların karbon salınımında yaptıkları etkiyi gözümüze sokan çokça görüş bulabilirsiniz. Yapay et tartışmaları da üstüne kaymaklı ekmek kadayıfı. Aydın pazarlarında ot çok. Eskiden bozuk paralar ile aldıklarımıza bir de şimdi bakın. Yani her iki durumda da işimiz zor. Özellikle dar ve sabit gelirliler için.

İnsanız ve et yemeye ihtiyacımız var. Kimimiz bir tercih olarak yemek kimimiz de para yetirememekten. Önce parayı yetirecek ortamı bir bulalım, vegan ve vejeteryen tarafı tartışalım. Mercimeğin protein yönünden faziletlerini Prof bir hocamızdan dinlemiş nesilden biri olarak söylüyorum.

Sevgiyle kalın.