BUĞDAYIM VAR DEME AMBARA GİRMEYİNCE!

Değerli okur,

Bir süredir açıklanmasını beklediğimiz hububat taban fiyatları dün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklandı.

Geçen yıl açıklanan ekmeklik sert buğday fiyatı 2 bin 250 TL/TON, bu yıl açıklanan 6 bin 50 TL/TON ve Bin TL /ton destekleme. Açıklanan fiyatlar geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 170’lik bir artışı ifade ediyor. Bu destekleme iyi olmuştur. Diğer destekler de devam etmektedir zaten. Tarımsal üretimde destekleme konusunu ayrı ele almak lazım da şimdi buğday fiyatı konumuz.

Buğday başat bir hububattır, elinizde yeterli veya fazla miktarda varsa bildiğin şu sıralar “silah” haline gelmiştir. Hani hep diyoruz ya gıda fiyatlarındaki yükseliş. İşte size en basit hali ile geçen yıl ile bu yıl arasındaki farkı miktar ve yüzdelik olarak bakarsak bizlere bir fikir verebilir diye düşünmekteyiz. Ki buğday enflasyon en dayanıklı ürünlerden bir olarak bilinir(di).

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) sitesinde hububat alımları ile ilgili olarak bir açıklama yayımladı. Bizim dikkatimizi çeken TMO’ya doğrudan veya lisanslı depo aracılığı ile satış yapılamaz ise destekleme yok!  Destekleme için üreticilere en erken ödeme tarihi 1 Eylül sonrası gibi duruyor! Üreticilerimizin dikkatle okumalarında fayda vardır. Epey ayrıntılı yazılmış.

Ülkemizin son yirmi yıldaki ortalama buğday üretimi 20 milyon ton. Bu yıl TÜİK tahminine göre geçen seneye nazaran artacağı ve 19,5 milyon ton civarında olacağı tahmin edildi. Bize yeterli mi? Değil! En azından yapılan açıklamalara bakılırsa katma değer katıp un ve makarna ihracatı için asgariden 6-7 milyon /ton daha buğdaya ihtiyaç duyuyoruz. Ve o buğday bu yıl pek ortalıkta yok olsa da astarı yüzünden pahalı olacak gibi duruyor.  Yine haberlerde okuduğumuz kadarı ile dünya buğday stokları ile ilgili bildiğin “manüplasyon” olarak değerlendirilebilecek açıklamalar yapılıyor. Bkz ; Gro Intelligence CEO’su Sara Menker açıklaması. Buna karşı bizde buğday stoğu yeterli denemez. Miktar açıklanır tartışmaya kapatılır.

Çiftçimiz bütün ürün ve maliyet fiyatlarını dikkatle takip ve hesap ediyor. Geçen yıl yaşananları bu yıl ve bu maliyetler ile yeniden yaşamak istemiyor. Bin bir güçlük içinde belki borçlanarak, yüksek maliyetlerin altına girerek mahsulde öderim diyerek ürettiği ürünün ederinde bir fiyat ve hemen ödenmesini bekliyor.

Aydın’dan örnek vereyim. Buğday biçimi dekar başı 105 Tl, saman balya basımı adet 8 lira olarak belirlendi ve üzerine iki defa mazot zammı geldi. Bu ortamda 10 günlük süre bile uzun. Ne zaman ödeneceği belli olmayan destekleme geldiğinde çiftçi onunla ne alabilecek? Çitçilerimiz için yeterli bir fiyat olup olmadığını bilemiyorum. Alım fiyatını açıklandığı iyi oldu. Yoksa epey sıkıntılı bir süreç yaşanırdı.

Son olarak da; Buğday ve  siloları önemli konudur. Eskiler bilecektir Amerika Birleşik Devletleri’nin 80’li yıllarda Dışişleri Sekreterliğini (bakan) yapmış Corç Şultz diye bir isim vardı. Nükleer silahsızlanma anlaşmaları görüşmeleri devam ederken etmişti bu lafı. Hafızam beni yanıltmıyorsa “Amerika’nın güvendiği nükleer silah siloları değil Kansas’taki buğday silolarıdır” Buğday siloları önemli. Dolu olması daha bir önemli hele şu sıralar.