Değerli okur, Son günlerde özellikle gıda fiyatlarındaki önlenemeyen yükselişi önüne geçebilmek için bazı çözümler bulunmaya çalıştığını görmekteyiz. Gıda fiyatlarındaki yükseliş sonrası geçtiğimiz hafta Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde “Haksız Fiyat” cezaları kesilmiş ve denetimlerin aralıksız devam edeceği açıklanmıştı. Yine geçtiğimiz hafta içerisinde Gıda Komitesi toplanmış ve gıda fiyatlarındaki yükselişe “bir çare” bulmaya çalışmış ancak bundan..
Değerli okur,
Son günlerde özellikle gıda fiyatlarındaki önlenemeyen yükselişi önüne geçebilmek için bazı çözümler bulunmaya çalıştığını görmekteyiz.
Gıda fiyatlarındaki yükseliş sonrası geçtiğimiz hafta Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde “Haksız Fiyat” cezaları kesilmiş ve denetimlerin aralıksız devam edeceği açıklanmıştı.
Yine geçtiğimiz hafta içerisinde Gıda Komitesi toplanmış ve gıda fiyatlarındaki yükselişe “bir çare” bulmaya çalışmış ancak bundan beş yıl önce gündeme gelen “Erken uyarı sistemi” konusu yeniden gündeme getirilmiş ve bir basın açıklaması ile duyurulmuştu. Kısaca gıda komitesi toplantısında bir şey çıkmadı!
Ekonomist Mahfi Eğilmez sosyal medya hesabından 70’li yıllardan bir hatırlatma yaptı; “Tarihten bir yaprak: 1970’lerin ikinci yarısında oluşturulan fiyat kontrol komitesi, piyasanın yerine geçerek fiyatların belirlenmesine karar vermeye başlamış, bu uygulamayla birlikte mallar tezgah altına çekilmiş ve karaborsa doğmuştu”.
Karaborsa bizden uzak dursun da geçmişte yaşananları iyi etüt etmek lazım. Şimdi de özellikle Ayçiçek yağındaki artışlar gündeme gelince, PTT Market tarafından uygun fiyat ile satılması gündeme geldi. Bu sorunu çözer mi? Gıda fiyatlarındaki artış bu tip “tedbirler” ile durdurulabilir mi?
Gıda fiyatları artışında Türkiye’de tarımsal üretimde sorun var mı yok mu, varsa bunu nasıl çözeriz, yoksa biz neden gıda fiyatlarını ve enflasyonunu bu kadar konuşuyoruz sorularına cevap aranmıyor sanki! Bizim planlı bir tarım politikamız var mı? Üretim odaklı politikalar uygulayabiliyor muyuz? Tarımın çözülmeyecek sorunu yok! Öncelikle sorun olduğunu kabul etmek lazım. Sonra çözüm için reçeteler belirleyebiliriz.
Belki bugünlerde yaşananlar Tarım Politikalarımız gözden geçirilip, yaşanan sorunların çözümü için bir yerlerden başlanmasına vesile olabilir. Markette veya pazarda fiyat kontrolü ile gıda enflasyonu sorunu çözülemez. Tarlada çözülür. Var mı giden tarlaya, ne oluyor ne bitiyor diyen?
Üretici ürettiğinden kazanamamaktan, tüketici pazarda, markette ürünlere para yetiştirememekten şikayetçi. Her işi enflasyonla mücadeleye bağlayıp, üretici fiyatlarını kontrol etmek sorunu çözmüyor, çözemediği görülüyor. Şöyle bir soru soralım. Üreticiden ürünü bedava alsanız tüketici bu ürünü ne kadara satın alır? Böyle bir şey olur mu olmaz mı orası ayrı konu da en azından piyasada spekülasyon mu, manüplasyon mu, tekelleşme mi var öğrenme şansımız olur diye düşünmekteyiz.
Ekonomist Prof Dr. Veysel Ulusoy; “Bir ülkede, sürekli bir şekilde gıda ürünleri fiyatı ve onun enflasyonu konuşuluyorsa, ortada ya tarım ürünü arzında bir sorun vardır ya da gelirsizlik belirgin bir hale gelmiş demektir. Belki de her ikisi” demekte.
Tarımsal üretimde, üreticiden tüketiciye kadar ulaşan zincirin hangi halkasında sorun yaşanıyor kesin olarak tespit edebildik mi? Tarımsal desteklemeler, üretimde verimlilik, tedarik zincirlerindeki kayıplar, gelirsizlik ve nihayetinde tüketiciye ulaşan ürün. Meseleye bir bütün olarak bakabiliyor muyuz?
Şu anda yapılan gıda fiyatlarındaki artıştan sorumlu tutulacak birini bulmak gibi duruyor. PTT’nin görece “ucuz” Ayçiçek yağı satışı, temel sorunları yerli yerinde duran gıda enflasyonuna bulunabilen en iyi çözümse yazının başlığını bir daha okuyunuz.
SON SÖZ: Uzun vadeli planlama en iyi kısa vadede çalışır. Doug Evelyn
İlk yorumu siz yazın