TARIM VE HAYVANCILIK “BİRAZ DA” MATEMATİKTİR!

Değerli okur, Özellikle büyükbaş hayvancılıkta çok dile getirilmeyen ancak çok can yakıcı bir sorun var ki o da “Buzağı ölümleri”. Büyükbaş hayvancılık hakkında hem Aydın hem de ülke bazında bir iki rakam verecek olursak; İzmir Veteriner hekimleri Odası 2018 yılı raporuna göre Türkiye’de yılda yaklaşık 4 buçuk milyon buzağı doğumu gerçekleşirken buzağıların yüzde 15’i çeşitli..

TARIM VE HAYVANCILIK “BİRAZ DA” MATEMATİKTİR!
Yazar : Tarih : Okunma : 87 views Yorum Yap

Değerli okur,

Özellikle büyükbaş hayvancılıkta çok dile getirilmeyen ancak çok can yakıcı bir sorun var ki o da “Buzağı ölümleri”. Büyükbaş hayvancılık hakkında hem Aydın hem de ülke bazında bir iki rakam verecek olursak;

İzmir Veteriner hekimleri Odası 2018 yılı raporuna göre Türkiye’de yılda yaklaşık 4 buçuk milyon buzağı doğumu gerçekleşirken buzağıların yüzde 15’i çeşitli sebeplerden ölüyor. Bu oran 2019 yılında ithal ettiğimiz hayvan sayısına aşağı yukarı denk geliyor. Tarım ve Ormancılık Bakanlığı 2018 yılını “Buzağı Ölümlerini Önleme” yılı ilan etmesi ile bu oran düşürülse de ( şu sıralar 400 bin yıllık buzağı ölümü söz konusu) 2019 yılı canlı hayvan ithalatının 765 bin civarında olduğu göz önüne alındığında buzağı ölümlerinin ne anlama geldiği sanıyoruz daha iyi ortaya çıkıyor.

Et ve Süt Kurumu’nun “2019 Sektör Değerlendirme Raporuna” göre 2019’da canlı hayvan ithalatı yüzde 56,7 oranında azaldı. Raporda yer alan bilgilere göre, 2018 yılında toplam 1 milyon 886 bin baş canlı hayvan ithalatı yapılırken 2019’da 765 bin 768 baş canlı hayvan ithalatı yapıldı. İthalat için ödenen döviz ise 2018’yılında 1 milyar 754 milyon 531 bin dolar olurken,2019’da yüzde 61 düşüşle 683 milyon 648 bin dolar oldu.

Aydın ili 445 bin 123 büyükbaş hayvan varlığı ile ülkemiz sıralamasında 8 olan ve önde gelen illerimizden biri. Hayvan sayısının yaklaşık yüzde 76 ’sı kültür ırkı hayvan oluşuyor ve bu yönü ile Aydın, yüzde 48 olan Türkiye ortalamasının oldukça üstünde. Bu da verim yönünden geliştirilmeye elverişli hayvan popülasyonuna sahip olduğumuzun en önemli göstergelerinden.

Hayvansal üretimde verimliliği olumlu etkileyen bu yön ile yıllık süt üretimi 566.298 tona ulaşmış ve süt üretiminde de Aydın 7. sıraya yükseltmiş durumda. Kayıtlı toplam 34.108 büyükbaş işletmenin yüzde 96’sı 50 baş altı işletmelerden oluşuyor. Ve bu işletmeler “kontrolsüz işletme” olarak tanımlanıyor. Bu işletmelerde buzağı ölümleri, 50 baş ve üzeri “Kontrollü işletmeler” olarak tanımlananlara göre 3 kat daha fazla olduğu tespit edilmiş.

Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Bakanlık tarafından yapılan planlamaları, uygulama olarak yetiştiricilerle buluştururken, sahip olunan potansiyelin yanında hem Aydın hem tüm ülke hayvancılığı için hayvan varlığını yukarı çekmekte sorun olarak ortaya çıkan yaşanan hastalık ve buzağı ölümlerini de sayısal olarak yakından takip ediyor.

Aydın’da 2018 yılında 7010 baş, 2019 yılında 7138 baş, 2020 yılının 6 aylık döneminde 3363 adet buzağı kaybı yaşamış. Aydın’da kültür hayvanı yetiştiriciliğin fazla olması, yetiştiricilerin kısmen diğer bazı illere göre mesleki ilgilerinin fazla olması, bilinçli yaklaşımları sebebi ile buzağı ölümleri diğer illere nazaran daha az yaşanan bir sorun olarak duruyor.

 Sencer Solakoğlu kendi çiftliğinde “Alınan gıdanın dibine kadar takip edilebilirliği mümkün. İneğin tohum haline kadar gidebiliyoruz. Tohumken neydi, şimdi ne? Bu esnada neler oldu? Her şey kayıt altına alınıyor. İyi kayıt girişi çok önemli. Data çöplüğü olmak da bir şey ifade etmiyor. İstatistik hayatın her anında bizimle yaşıyor. Burası aslında yaşayan matematik fabrikası. Her şey aslında A’dan Z’ye matematikte bitiyor” diyor.

SON SÖZ: Veriyi biraz kurcalarsanız size her şeyi söyler.

Selim ÖZYILMAZ (selimozyilmaz09@gmail.com)